Büyük İngiliz Amirali Horatio Nelson'ın, HMS Victory'nin güvertesindeki son sözlerinin "Tanrı'ya çok şükür, görevimi yerine getirdim!" olduğu rivayet edilir.

İsmiyle Müsemma Bir Savaş Gemisi: HMS Victory

Bir zamanlar Royal Navy'nin göz bebeği, biriciği. Ushant Savaşı'nda Amiral Augustus Keppel'in, Spartel Burnu Savaşı'nda Amiral Richard Howe'in, St. Vincent Burnu Savaşı'nda Amiral John Jervis'in, Trafalgar Savaşı'nda Amiral Horatio Nelson'ın 104 toplu, 1. Sınıf Pruva Hattı (Hatt-ı Harp) Kalyonu ve Sancak Gemisi.

Bir Efsanenin Doğuşu

Bir zamanlar Royal Navy’nin göz bebeği, biriciği. Ushant Savaşı’nda Amiral Augustus Keppel’in, Spartel Burnu Savaşı’nda Amiral Richard Howe’in, St. Vincent Burnu Savaşı’nda Amiral John Jervis’in, Trafalgar Savaşı’nda Amiral Horatio Nelson’ın 104 toplu, 1. Sınıf Pruva Hattı (Hatt-ı Harp) Kalyonu ve Sancak Gemisi.

HMS Victory’nin mimarı, dönemin donanma müfettişi Sir Thomas Slade.

1758 yılında dönemin en büyük donanması Royal Navy’e yaraşacak bir gemi yapılması kararı üzerine kısa sürede planları hazırlanan Victory’nin, 1759 yılında Chatham tersanesinde yapımına başlanır. Tasarımcısı dönemin en ünlü gemi mimarlarından Sir Thomas Slade’dir.

HMS Victory’nin pupa yelken giderken tasviri. National Maritime Museum, Greenwich, London.

63,176 sterline mal olan gemi (bugün 7.71 milyon sterline denk gelir) 7 Mayıs 1765 tarihinde yelken açmaya hazır hale gelir. Yapımında; %90’ı meşe ağacı olmak üzere yaklaşık 6000 ağaç kullanılır. Bittiğinde ortaya; 69.34 metrelik, 2142 tonluk, toplamda 5.400 metrekarelik bir alana denk gelen 37 yelkenli, 30 adet 15 kiloluk, 28 adet 11 kiloluk, 42 adet 5 kiloluk olmak üzere ve kıç güvertesinde bulunan 2 adet 31 kiloluk ağır carronade ile birlikte toplam 104 topluk bir canavar ortaya çıkar. Toplam 850 kişilik mürettebat taşıyan HMS Victory, 8-9 knot yani 15-17 km arası bir hıza ulaşabiliyordu.

Üzerinde çeşitli süsler, eklemelerde vardı ancak bunlar 1800’ün başlarında, Trafalgar Savaşı’ndan önce geçirdiği büyük tadilatta çıkartıldı. Sadece bunlar değil, topları da yeniden elden geçirildi.

Denizlerdeki Egemenliği

Katıldığı büyük savaşlardan hepsinden galibiyetle olmasa da hepsinden bir şekilde alnının akıyla çıkmayı başarmıştır. Katıldığı savaşlardan bazıları;

Ushant Savaşı – Fransızlara karşı yapıldı, berabere bitti.
Spartel Burnu Savaşı – İspanyol ve Fransız birleşik donanmasına karşı yapıldı, berabere bitti.
St. Vincent Burnu Savaşı – İspanyol Donanmasına karşı kesin galibiyet kazanıldı.
Trafalgar Savaşı – İspanyol ve Fransız birleşik donanmasına karşı yapıldı, kesin galibiyet.

Nicholas Pocock tarafından yapılmış bir Trafalgar Savaşı temsili.

İspanyol Pruva Hattı Kalyonu Santisima Trinidad.

İngiliz deniz ressamı Geoff Hunt tarafından yapılmış, Fransız sancak gemisi Bucentaure’un tasviri.

Trafalgar Savaşı belki de katıldığı en önemli savaştır. Dünya tarihinin belki de İngilizler tarafından değişmesine sebep olmuştur. Sebebi ise; HMS Victory’nin başta Santisima Trinidad (İspanyol Sancak Gemisi, sınıfının ve zamanının en büyüğü) ve Bucentaure (Fransız Sancak Gemisi) olmak üzere rakip donanmayı bir daha ayağa kalkamayacak şekilde tahrip ederek, İngilizlerin denizlerde 100 yıllık hükümdarlığını ilan etmişti. Fransızlar daha sonra bir nebze olsun donanmalarını toparlayabilseler de -asla royal navy kadar güçlü olamayacaktı- İspanyol Donanması toparlanamayacaktı. bu da İngilizlerin, sömürgecilik faaliyetlerinde rakipsiz kalması ve çok daha fazla yeri sömürebilmesi anlamına geliyordu.

“England expects that every man will do his duty”* – Admiral Horatio Nelson

Trafalgar Savaşı, ayrıca Napolyon Savaşları’nın kaderini de değiştirdi. İngiltereyi istila etmeye hazırlanan Napolyon, savaşta donanmasının yarısını kaybedince bu istila planları da ‘suya düşmüş’ oluyordu.

Trafalgar Meydanı’nda bulunan Nelson Sütunu ve heykeli.

Amiral Nelson ise, savaşı kazanmaktan çok karşısındaki donanmaya en fazla hasarı vererek, bu istila planını durdurmak amacındaydı. Nitekim muharebenin sonucunda Birleşik Donanma gemilerinin yarısını, mürettebatının ise büyük çoğunluğunu kaybetti. İngiltere ise Amiral Nelson’ı kaybetmişti. Horatio Nelson savaş sırasında, savaş meydanında hayatını kaybetmiş, İngiltere’nin ulusal kahramanı olmuştur. Nelson anısına yapılan Trafalgar Meydanı ve meydanın ortasında bir Amiral Nelson heykeli vardır.

Trafalgar Meydanı’nda bulunan Amiral Nelson Sütunu ve heykeli.

İngiltere’ye dair planları boşa çıkan Napolyon ise Avusturya ve Rusya’ya doğru hücuma geçecekti. Aynı senaryo yaklaşık 140 yıl sonra, Hitlerle birlikte tekerrür edecek, Hitler’de önce İngiltere’yi istila etmeyi deneyecek, başarısız olunca Rusya’ya doğru harekete geçecekti.

1813 yılında emekli olan ismiyle müsemma Victory, 2. Dünya Savaşı’nda Nazi bombasına maruz kalsada batmamıştır. Savaştan sonra tekrar restore edilen HMS Victory, şuan Royal Navy’nin biriciği olarak Portsmouth’ta müze olarak hizmet vermekte. Ayrıca 2012 yılında yüzebilir durumdaki en yaşlı gemi ünvanını almıştır.

*Amiral Nelson’ın Trafalgar Savaşı başlarken HMS Victory’den diğer gemilere sinyal bayraklarıyla verdiği mesaj. “İngiltere, herkesin görevini yerine getirmesini bekliyor.” minvalinde bir anlama gelmektedir.

One Comment

  1. Berkay Köklü Reply

    Trafalgar başlı başına bir devir teşekkürler bu yazı için biraz da Orta Çağ bilim tarihi İslam tarihi yazarsanız çok daha iyi olur

Berkay Köklü için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir